Kaçak Akım Rölesi Seçimi

KAÇAK AKIM RÖLE SEÇİMLERİ

 Kaçak akım rölesi bir tesisatta kaçak akım olup olmadığını algılayan cihazdır.Kaçak akım rölesi seçimi bu hususta önemlidir.Elimizdeki röleyi her yerde kullana biliriz diye bişey söz konusu olamaz.Kaçak akım rölesinin nominal akım değeri,koruma hassasiyeti,tipi ve kutup sayısı gibi özellikleri,kullanacağımız yere göre değişecektir.Bu hassasiyetlere uyulmaz ise,kaçak akım rölesi takılması kimi zaman anlamsız,kimi zaman tehlikeli,kimi zaman kötü sonuçlar doğurabilir.Kullanacağımız yere göre röle seçimi,röle hesabı önemlidir.

Kaçak Akım Rölesi Nominal Akım Değeri Seçimi;
Kaçak akım rölesi nominal akım değeri panoda toplam kontrol edeceği besleme akım değerine göre seçilir.Örneğin ana şalterimiz 40a 4lük kablo girişimiz var ise,kaçak akım değerimizde 40a olmalıdır.Ana şalterimiz 40 röleyi 63 yapmak mantıksız bir seçim olacaktır.Kaçak akım rölesinin üzerinden geçeceği akım ve alıcıların güçleri hesap edilerek nominal akım değeri seçilebilir.Kaçak akım rölesinin standart akım değerleri;25A,40A,63A,80A,100A,125A gibi RCCB,RCBO modül ve değerlerdir.125 A den sonrası troid akıma,elektronik kaçak akım rölesi,kompak şalter açtırma bobini gibi yüksek akım altarnatifleri vardır.Bu değerler kullanacağımız yere göre değişecektir.

Kaçak Akım Rölesi Kaçak Açma Değeri I∆n,Koruma Değeri;
Kaçak akım rölesinin ana konusu kaçak koruma değeridir.Bu değerler rölenin en temel görevidir.Kaçak akım değeri seçecek olur isek 05ma,10ma,30ma bu değerler insan sağlığı insanı koruyan değerlerdir.Bu değerde bir elektrik akımı insan üzerinden geçince fazla akımın geçmesine izin vermeyip röle elektriği kesecektir.Bu değerler en son kullandığımız aletler için,yani insanın temas ile çalıştıracağı aletlerin tümü için,ev için,iş yeri için kullanacağımız röle ma değerleridir.Bu değerin yani 30 ma üzerine çıkmak kesinlikle uygun değildir.İnsan sağlığını hiçe saymış olunur.Unutmayalım yüksek hassasiyet için 05ma,10,ma,30ma üzerine çıkılmaması gerekmektedir.Evlerde iş yerlerinde genel tercih ve doğru tercih 30ma değeridir.
  Orta hassasiyet kaçak akım röle değerleri,100ma,300ma,500ma nadiren Türkiyede tavsiye dışı 1000 ma dir.Bu değerler genellikle yangın koruma için kullanılır.Genelde yangın koruma tercih edilen değer 300ma dir.

Kaçak Akım Rölesi Tipleri;
-AC Tip Kaçak Akım Rölesi En yaygın kullanılan röle tipi diyebiliriz.Çalışma prensibi nötr ile faz arasındaki oluşan sinüsidael Ac Kaçak akımı algılayıp kesmektir.Elektronik bileşen içermezler,dc akım kaçakları algılamazlar,AC kaçak akım röleleri aktif kullanılan ev tipine ofis tipine,küçük işletme mağaza dükkan gibi yerlere uygun ve yaygın kullanılan bir röle tipidir.
-ATipi Kaçak Akım Rölesi AC rölenin yaptığı korumaya ek olarak dc korumada yapan röle tipidir.Bu Röle genellikle monofaze elektronik yükler için uygundur.Kullanım yerleri örnekleyecek olur isek,elektronik kartlı sistemler,motor sürücüleri,invertör,klima,led drayver,ups sistemleri,elektronik trafo gibi dc akım ağırlıklı yerler için uygundur.Günümüzde modern cihaz bulunan yerlerde tercih edilebilir.
-H Tipi Kaçak Akım Rölesi A tipi röle ile aynı özelliklere sahiptir.Fark olarak IP koruma özelliği daha etkindir.Özel üretim bir cihazdır,piyasada yaygın değildir.özel otomasyon panoları için ac+dc koruma yapar.Genel kullanılan bir röle tipi değildir.Özelliği kısa süreli parazitleri filtreler,gereksiz açmayı azaltır,daha kararlı çalışır,ani darbelerden etkilenmez.Gecikmeli çalışan röle tipi diyebiliriz.Bu sayede her gelip gecici her parazit akımda atıp sistemi oflamaz.
-F Tipi Kaçak Akım Rölesi Atipe + olarak yüksek frekans,invertör etkileri diyebiliriz.Tek fazlı sürücüler için özel üretim diyebiliriz.
-B Tipi Kaçak Akım Rölesi diğer tip kaçak akım rölelerinin algıladığı kaçakların hepsini algılayan tip röledir.Encok kullanım yerleri endüsturiyel sürücülerdir.Solar invertör sistemleri,frekans konvertörleri,cnc makinaları,ups sistemlerinde'de kullanılan röle tipidir.B tipinin en büyük farkı yüksek frekanslarda da çalışma özelliğidir.khz özelliğine sahiptir.20khz'e kadar çalışa bilir.20khz in üzeri çalışmasını istiyorsak bir üstü B+Tipi kaçak akım rölesi önerilir.B+Tip 50khz e kadar çalışa bilir.
-S Tipi Kaçak Akım Rölesi gecikmeli açan kaçak akım rölesidir.Genellikle birden fazla röle kullanılan yerlerde ana röle mantığında kullanılan röledir.Bir tesiste bir elektrik kaçağı olduğunda,elektriklerin tamamı kesilmesin arızanın olduğu bölgedeki röle ile birlikte atmasın diye,gecikmeli atma sayesinde tüm yeri elektriksiz bırakmamış olur.Tek başına kullanılması önerilmez,sonrasında kesinlikle 30ma Ac röleler olmalıdır.

 Kutup Sayısına Göre Röleler;2 Kutuplu ve 4 Kutuplu kaçak akım röleleri vardır.2 kutuplu kaçak akım röleleri 220V rölelerdir.4 kutuplu kaçak akım rölesi ise 380V röledir.2 kutuplu kaçak akım rölesini 220V tek fazlı sistemlerde veya linye hatlarında kullanılan röle tipidir.Günümüzde eski dairelerde,depo,dükkan vb.yerlerde tek fazlı sayaç monofaze elektrik girişimiz var ise 2 kutuplu 30ma kaçak akım rölesi kullanılır.2 kutuplu kaçak akım rölesi monafaze sayaçlarda,sayaç panosunda 300ma,sonrası iç panoda ise 30ma kullanılmalıdır.4 kutuplu kaçak akım rölesi ise trifaze 380V,3 fazlı elektrik girişler içindir.Trıfazenin olduğu yerlerde 4 kutuplu röle kullanılır.